Báo cáo tình hình hoạt động các khu công nghiệp tháng 5.2016

 Động lực từ Hiệp định hợp tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)

Ngành vải sợi – dệt may được kỳ vọng sẽ phát triển với tốc độ 2 con số khi TPP được kí kết, mặc dù Hiệp định này đã chưa được thống nhất vào cuối tháng Bảy vừa qua. TPP sẽ ràng buộc các loại vải và hàng may mặc xuất khẩu phải có nguồn gốc nguyên liệu từ các nước tham gia vào Hiệp định. Do đó, rất nhiều nhà đầu tư từ Trung Quốc, Đài Loan và Hồng Kông đã lên kế hoạch đầu tư để đón đầu cơ hội này.
Một nghiên cứu gần đây của ngân hàng Standard Chartered cho thấy có một sự dịch chuyển vốn đầu tư từ Trung Quốc sang các nước trong khối ASEAN để tận dụng cơ hội từ TPP sắp tới. Gần 44% người tham gia nghiên cứu chọn Việt Nam do có một thị trường nội địa rất lớn, 29% nêu lý do chi phí hoạt động thấp và 18% là nhân công dồi dào.

Đáng chú ý là tập đoàn Microsoft đã công bố đóng cửa hai nhà máy sản xuất điện thoại Nokia ở Trung Quốc để chuyển sang Việt Nam. Tập đoàn này sẽ mở rộng nhà máy 210 triệu USD ở khu công nghiệp (KCN) Việt Nam -Singapore đặt tại Bắc Ninh và tăng gấp ba số nhân công của hai nhà máy cũ.

Cải cách luật pháp

Chính phủ đã yêu cầu các địa phương thu nhỏ quy mô, thậm chí đóng cửa một số KCN có tỷ lệ thuê thấp để dành chỗ cho các kế hoạch phát triển khác. KCN Ba Thiên ở tỉnh Vĩnh Phúc, KCN Cam Ranh ở tỉnh Khánh Hòa đã bị thu hồi giấy chứng nhận đầu tư.
Riêng đối với ngành công nghiệp dệt may, rất nhiều địa phương sẽ chỉ ưu tiên những nhà đầu tư có công nghệ cao và số lượng nhân công hạn chế vì lý do môi trường.

Tổng nguồn cung cả nước

Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến tháng Bảy năm 2015, Việt Nam có tổng số 299 KCN với tổng diện tích đất tự nhiên khoảng 84.000 ha, trong đó tổng diện tích đất cho thuê là 56.000 ha (66%). Diện tích đã được cho thuê là khoảng 26.000 ha, bằng 46% tổng diện tích đất cho thuê.
Cụ thể, 212 KCN đang hoạt động với diện tích đất tự nhiên 60.000 ha, và 87 KCN với 24.000 ha đất đang được giải phóng mặt bằng và xây dựng cơ sở hạ tầng.

KCN trọng điểm phía Nam (SKEZ)

SKEZ bao gồm Tp. HCM và các tỉnh lân cận như Bình Dương, Đồng Nai, Long An và Bà Rịa – Vũng Tàu.
SKEZ bao gồm 106 khu công nghiệp đang hoạt động với tổng diện tích 33.500 ha. Các KCN này có lợi thế là đều nằm gần đường quốc lộ, đường liên tỉnh, cảng biển, và cảng hàng không quốc tế.

ban do tan_thanh_ba_ria_vu

KCN trọng điểm phía Bắc (NKEZ)

NKEZ bao gồm bảy tỉnh/thành, gồm có: Hà Nội, Hải Phòng, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hưng Yên, Quảng Ninh và Hải Dương.
Có 46 khu công nghiệp (KCN) trong NKEZ, với tổng diện tích hơn 12.100 ha. Hầu hết các KCN nằm dọc theo Quốc lộ 5 (Hà Nội – Hải Phòng), đường cao tốc Thăng Long – Nội Bài, Quốc lộ 2, và Quốc lộ 18 (Bắc Ninh – Móng Cái).

Thành phố Hồ Chí Minh

Tp.HCM là trung tâm kinh tế của SKEZ nên nhận được số lượng dự án FDI lớn nhất. Chỉ tính riêng trong nửa đầu năm 2015, các doanh nghiệp Anh quốc đầu tư nhiều nhất vào Tp.HCM, chiếm 59% vốn FDI, theo sau là các nhà đầu tư đến từ quần đảo British Virgin (15%) và Hàn Quốc đứng thứ 3 (10%).
Tập đoàn Mapletree Singapore đã cam kết đầu tư khoảng một tỷ USD cho việc phát triển các KCN, tòa nhà văn phòng và căn hộ ở Việt Nam trong thời gian tới. Các nhà đầu tư Singapore khác như Famed Banyan Tree, Keppel Land và Capital Land cũng thông báo kế hoạch đầu tư vào những dự án bất động sản quy mô lớn tại Việt Nam.
Trong Q1/2015, Tp.HCM có 16 KCN đang hoạt động với 2.300 ha diện tích đất cho thuê. Địa phương này đã thu hút 425 triệu USD từ FDI, tăng 50% so với năm ngoái.
Tp.HCM đã công bố kế hoạch mở 7 KCN mới, bao gồm 2.000 ha, để đón dòng vốn FDI trong ngành dệt may, dịch vụ và các ngành chế biến thực phẩm.

cac-khu-cong-nghiep-tphcm

Phát triển cơ sở hạ tầng

Trong những năm gần đây, Tp.HCM đã áp dụng chính sách thuế ưu đãi để khuyến khích các doanh nghiệp mới hoạt động trong các ngành công nghiệp công nghệ cao và các ngành khoa học liên quan.
Tập đoàn Mapletree Singapore đã cam kết đầu tư khoảng một tỷ USD cho việc phát triển các KCN, tòa nhà văn phòng và căn hộ ở Việt Nam trong thời gian tới. Các nhà đầu tư Singapore khác như Famed Banyan Tree, Keppel Land và Capital Land cũng thông báo kế hoạch đầu tư vào những dự án bất động sản quy mô lớn tại Việt Nam.
Để chào đón các nhà đầu tư nước ngoài, cơ sở hạ tầng của Tp.HCM đã và đang phát triển nhanh chóng với nhiều dự án đang được tiến hành, như đường cao tốc Tp.HCM – Long Thành, tuyến metro số 1 và các đường vành đai của thành phố. Đầu năm 2016, hai tuyến đường trọng điểm sẽ khởi công xây dựng gồm tuyến đường vành đai 3 kết nối với huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai và đường cao tốc Bến Lức – Long Thành.

bieu-do-Nguon-cung-TpHCM

Hà Nội

Có tổng số 12 KCN và khu công nghệ cao đang hoạt động tại Hà Nội với tổng diện tích đất 2.400 ha và khoảng 1.500 ha diện tích cho thuê.
Tính đến tháng 4/2015, các KCN tại Hà Nội đã thu hút 55,1 triệu USD vốn đầu tư, tăng 52% so với năm ngoái. Có tổng cộng 588 dự án vào các KCN Hà Nội bao gồm 312 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 4,85 tỷ USD và 276 dự án đầu tư trong nước với hơn 530 triệu USD vốn đăng ký.

cac-khu-cong-nghiep-hanoi

Các KCN TP. HN

Các nước châu Á như Nhật Bản, Trung Quốc và Hồng Kông tiếp tục là nhà đầu tư hàng đầu tại các KCN Hà Nội với các dự án tập trung vào kỹ thuật cơ khí, điện tử và các ngành công nghiệp hỗ trợ.
Ngày 20/6/2015, 22,7km đầu tiên thuộc dự án đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng đã thông xe. Việc hoàn thành dự án này (trên 100km) vào năm 2016 sẽ góp một phần quan trọng trong việc kết nối Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh cũng như các khu kinh tế trọng điểm phía Bắc (NKEZ) và cảng Hải Phòng.

Nguồn: Savills Research & Consultancy
Savills Viet Nam Co, Limited.